انسان فهیم و خردمند قبل از آن که دست به کاری بزند و بخواهد آن را شروع نماید به پایان آن کار خوب می اندیشد و اگر آینده آن روشن و امیدوار کننده باشد دست به آن کار می زند .

یکی از تفاوت های انسان های موفق با دیگران در این است که آنان برای زندگی خود هدفی ترسیم کرده اند و تمام تلاشهایی که در زندگی انجام می دهند و تمام سختی هایی که تحمل می کنند در راستای رسیدن به آن هدف می باشد ، چون کوه نوردی که هدفی جز فتح قله و رسیدن به موفقیت و افتخار ندارد و تمام گامهای کوچک و بزرگی را که برمی دارد و تمام سختی هایی که به جان می خرد تنها به خاطر رسیدن به هدفش می باشد .

تمام جهان هستی هدفمند می باشند و خالق هستی چیزی را بدون در نظر گرفتن هدف برای آن خلق نکرده است و انسان نیز از این قانون بیگانه نیست . خداوند درباره هدف از خلقت انسان می فرماید : و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون (1) جن و انس را نیافریدم مگر تا مرا بپرستند .

امام صادق علیه السلام درباره هدفمند بودن خلقت انسان و این که انسان بدون هدف و قصد و غرض خلق نشده است می فرماید : ان الله تبارک و تعالی لم یخلق خلقه عبثا و لم یترکهم سدی ، بل خلقهم لاظهار قدرته ، و لیکلفهم طاعته فیستوجبوا بذلک رضوانه .

خداوند تبارک و تعالی آفریدگان خود را بیهوده نیافرید و آنان را به حال خود رهایشان نکرد ، بلکه آفریدشان تا قدرت خویش را پدیدار کند و تکلیف طاعت خود را بر دوش آنان نهد ، تا با آن سزاور خشنودی او شوند . (2)

طلبه ای که خواهان پیشرفت و بهروزی و سعادت می باشد باید برای زندگی و  آینده خود هدفی معین نماید و این هدف را باید از روز اول طلبگی برای خود ترسیم و مشخص سازد .

امام علی علیه السلام درباره لزوم هدفمند بودن زندگی و هدف گذاری برای زندگی می فرماید: و اعلموا ، عبادالله ، انه لم یخلقکم عبثا. و بدانید ای بندگان خدا! که خداوند شما را بیهوده نیافرید . (3)

همچنین امیر المومنین علیه السلام در کلامی دیگر درباره لزوم زندگی هدفمند و پرهیز از زندگی بدون هدف و مقصد و مقصود می فرماید : فان الله سبحانه لم یخلقکم عبثا ، و لم یترککم سدی . خدای سبحان شما را بیهوده نیافرید ، و به حال خود وانگذشت (4)

طلبه ای که نتواند و یا نخواهد یک هدف صحیح و درست برای زندگی طلبگی خویش ترسیم نماید بدون تردید دچار روزمرگی خواهد شد و هرگز روی پیشرفت و موفقیت را نخواهد دید و دستاوردی جز غم و اندوه نصیب وی نخواهد شد .

امام علی علیه السلام سرگرم شدن به کار های بی مقدار و بی ارزش را نتیجه نداشتن هدفی صحیح می داند . حضرت می فرماید : ایها الناس ، اتقوا الله ،فما خلق امروء عبثا و فیلهو ، ولا ترک سدی فیلغوا . ای مردم ! از خدا بترسید ، هیچ کس بیهوده آفریده نشد تا به بازی پردازد ، و او را به حال خود وانگذاشته اند تا خود را سرگرم کارهای بی ارزش نماید . (5)

هدف طلبه :

تنها مراکز علمی در دنیا که در آن خدا و حق طلبی حرف اول و آخر را می زند ، حوزه های علمیه شیعه است . و این ادعایی بی دلیل نیست و دلیل ما علمای پارسا و پرهیزکار شیعه در طول تاریخ می باشند که تعداد آنان کم نیست ، علمایی که تنها هدفشان در زندگی خدا و خدمت به دین خدا و خلق خدا بوده است . طلبه باید در انتخاب هدف زندگی خویش دقت نماید او نباید همانند دانشمندان دنیا پرستی باشد که تنها هدف و مقصد و غرضشان از تحصیل علم و دانش ،دنیا می باشد .

امیر المومنین علی علیه السلام مقتدا ی هر انسان خداجو و خدا ترسی است ، ایشان در بیانی زیبا و شیوا هدف زندگی انسان مومن را چنین معرفی می نماید :

غرض المومن اصلاح المعاد . هدف (زندگی ) مومن سامان دادن کار آخرت است .(6)

اگر طلبه هدفی جز رضای الهی و قرب حضرت دوست را بجوید بیشترین جفا را به خود نموده است چرا که همان گونه که هدف صحیح سبب پیشرفت و سعادت طلبه را فراهم می کند هدف اشتباه و نا صحیح شقاوت و شکست و نرسیدن به موفقیت طلبه را رقم خواهد زد .

امام علی علیه السلام در این باره در کلامی پر معنا می فرماید : غرض المبطل الفساد . هدف نادرست ، تباهی است . (7)

طلبه واقعی ادامه دهنده راه انبیاء الهی می باشد او چون انبیاء الهی در صدد هدایت مردم به سوی سعادت و خوشبختی می باشد و تمام تلاش های علمی و معنوی وی در همین راستا است .

امام علی علیه السلام هدف انبیاء را چنین بیان می نماید : خداوند پیامبران را بر انگیخت وحی را به آنان اختصاص داد ، و پیامبران را حجت خود  بر بندگان قرار داد ، تا استدلالی یا جای عذری برای کسی باقی نماند . (8)

هدف صحیح طلبه = بالا رفتن انگیزه او

امام صادق علیه السلام درباره انگیزه بالای انبیاء و عزم راسخ آنان فرمود : برخی انبیاء (در راه رساندن احکام ) به گرسنگی دچار می گشتند آن چنان که از گرسنگی می مردند و برخی از تشنگی می مردند و برخی از برهنگی (در شدت سرما یا گرما ) می مردند و برخی بر اثر بیماری .

و بسا پیغمبری بر قومی مبعوث می شد و همین که به دعوت مردم به یکتا پرستی و بندگی خدا می پرداخت هنوز سخنش پایان نرسیده او را می کشتند . (9)

طلبه ای که زندگی خویش را در راستای خدمت به اسلام تنظیم می نماید و هدف زندگیش تنها و تنها خدا می باشد چون انبیای الهی از انگیزه ای بالا و عزمی راسخ برخوردار خواهد شد به طوری که هیچ گاه از تحصیل دانش خسته نخواهد شد و مانند علمای بزرگواری خواهد شد که هیچ گونه مشکل  و سختی ای حتی غم جانسوز از دست دادن فرزند نمی توانست آنان را از تلاش بازدارد.

امام خمینی اسوه تمام طلبه های حق جو می باشد ، ایشان در زندگی پر برکتشان هدفی جز رضای الهی و اعتلای اسلام و مسلمانان نداشتند از این رو بود که چون کوه محکم و استوار بودند به طوری که حتی شهادت فرزند عزیزشان سید مصطفی ، نتوانست خللی در اراده ایشان ایجاد نماید و ایشان با آن اراده پولادین مثال زدنی توانستند در برابر تمامی ناملایمتها قد علم کند وکشتی انقلاب را به ساحل امید برساند.

پی نوشت :

1-سوره ذاریات / آیه 56

2-میزان الحکمه / ج 1/ ص 488/ح 1609

3-نهج البلاغه / خطبه 195/ص 410

4-نهج البلاغه / خطبه 64/ص112

5- نهج البلاغه/حکمت 370/ص 716

6-غرر الحکم / ص 528/ ح6351

7-غرر الحکم / ص 528/ ح6350

8-معارف و معاریف / ج 2/ ص 314

9-معارف و معاریف / ج 2/ ص 316

منابع:

1-قرآن کریم

2-میزان الحکمه/محمدی ری شهری/ انتشارات دارالحدیث/چاپ نهم /سال 1387

3-نهج البلاغه/ترجمه محمد دشتی/الهادی/1379

4-غررالحکم/ترجمه محمد علی انصاری/امام عصر/1382

5-معارف و معاریف /سید مصطفی حسینی دشتی/آرایه /1385